Bibliotheca Dissidentium Neerlandicorum

Sinds 2008 verschijnen in de Bibliotheca Dissidentium Neerlandicorum onder verantwoordelijkheid van de Coornhertstichting publicaties in twee afdelingen: tekstedities en studies.

De tekstedities zijn standaard voorzien van een inleiding, annotaties en registers.

In de afdeling studies verschijnen wetenschappelijke studies over belangrijke vertegenwoordigers van het Nederlandse non-conformisme, hun werk en wereld, zoals biografieën, dissertaties, monografieën, congresverslagen.

Hoofdredacteur van deze reeks is Gerlof Verwey, Jaap Gruppelaar is redacteur 16e en 17e eeuw en Ton van Kalmthout redacteur 19e en 20e eeuw. Tot dusverre (2018) zijn er 19 publicaties in de Bibliotheca Dissidentium Neerlandicorum verschenen. Zij werden van 2008 tot 2011 uitgegeven door Amsterdam University Press te Amsterdam en sedert 2012 door Uitgeverij Verloren te Hilversum. De bij Amsterdam University Press uitgegeven publicaties zijn inmiddels uitverkocht. Een aantal gereviseerde herdrukken is in voorbereiding bij Uitgeverij Verloren en een selectie van titels zal als e-book uitgebracht worden.

 

Tekstedities
 


D.V. Coornhert, Synode over de gewetensvrijheid. Een nauwgezet onderzoek in de vergadering gehouden in het jaar 1582 te Vrijburgh.
Vertaald, ingeleid en van aantekeningen voorzien door J. Gruppelaar, J.C. Bedaux en G. Verwey

Amsterdam University Press: Amsterdam 2008.
256 pagina’s, ISBN 9789089640147
€ 35,--
Herdruk in voorbereiding

Open Acces library: download book

Dit boek is het verslag van een fictief 'godsdienstgesprek'. Coornhert voert vertegenwoordigers uit de verschillende kampen ten tonele die hij soms letterlijk citeert (o.a. Beza, Calvijn, Du Plessis-Mornay en Bullinger). Gamaliel (pseudoniem voor Coornhert) is de onpartijdige, wijze scheidsrechter. 'Synode over de gewetensvrijheid' is niet alleen een belangrijk tijdsdocument: door zijn doelstelling, bevordering van de religievrede, en zijn rijkdom aan argumenten kunnen we in het huidige tolerantiedebat zeker ons voordeel doen met de lessen van déze Hollandse meester.

Dirk Volkertzoon Coornhert (1522-1590) was een vooraanstaand medestander van Willem van Oranje. In zijn sterk anti-dogmatische benadering van vraagstukken van religie (-politiek) nam hij motieven op die vóór hem leefden (Erasmus) en na hem (de remonstranten, Grotius, Spinoza) werkzaam zouden blijven.


D.V. Coornhert, Synod on the Freedom of Conscience. A Thorough Examination during the Gathering Held in the Year 1582 in the city of Freetown.
Translated, edited and annotated by G. Voogt.

Amsterdam University Press: Amsterdam 2008.
240 pagina’s, ISBN 9789089640826
€ 35,--

Open Acces library: download book

Synod on the Freedom of Conscience is the seminal tolerationist apologia of the humanist Dirck Volckertsz Coornhert. The imaginary synod figures representatives from the various religious camps, including John Calvin, Theodore Beza, and Melchior Cano who debate issues such as whether the church can err or should even allow debates and criticism, as well as the proper role of the magistrate regarding religion. In the Synod, the intolerance of the Roman Catholic side is consistently matched with similar intolerance on the part of Protestants, with Coornhert’s alter ego, Gamaliel, providing the tolerant alternative. The need for deferred judgment on religious differences is underscored in this synod by the professed absence of the chairman of these proceedings, master Daniel, who can easily be identified as Jesus.


D.V. Coornhert, Politieke geschriften. Opstand en Religievrede.
Vertaald, ingeleid en van aantekeningen voorzien door J. Gruppelaar.

inhoud [1]

Amsterdam University Press: Amsterdam 2009.
207 pagina’s, ISBN 9789089640154
€ 27,50

Herdruk in voorbereiding

Open Acces library: download book

In Politieke geschriften geeft publicist Dirck Volckertzoon Coornhert (1522-1590) op indringende wijze zijn visie op de politieke situatie in zijn tijd. De Opstand verkeert in een diepe crisis, de tegenstander is overmachtig en de opstandelingen zijn onderling verdeeld. Met pragmatische en politiek-principiële argumenten verdedigt Coornhert in zijn brieven en traktaten de vrijheid van religie. En altijd klinkt daarin zijn diepste overtuiging door: geloof en dwang gaan niet samen. Dit is Coornhert op zijn scherpst: ontgoocheling en fel verzet.

Dirk Volkertzoon Coornhert (1522-1590) was een vooraanstaand medestander van Willem van Oranje. Gedreven en veelzijdig publicist als hij was, heeft hij zich ingezet voor een zeer ruim opgevatte vrijheid van godsdienst. Zijn werk is een pleidooi voor verdraagzaamheid, geschreven met veel gevoel voor urgentie op een cruciaal moment van onze vaderlandse geschiedenis.

[1] = Hertaling van Coornhert: Brief uit Xanten, 5 mei 1574; Brief aan koning Filips II, zomer 1576; Brief aan Nicolaes van der Laen - Over de gewetensdwang, voorjaar 1578; Over beginnende gewetensdwang in Holland, 1579; De Nederlanden: nood en hulp - Enkele gedachten, 1580; Verzoekschrift van de katholieken te Haarlem aan mijnheer de Prins van Oranje, 1581, met appendices; Wortel der Nederlandse oorlogen, 1581; Overwegingen aangaande de huidige stand van zaken in de Nederlanden, 1584. Met in appendix 1. Enkele passages uit de Satisfacties van Haarlem (1577) en Amsterdam (1578); 2. Enkele passages uit Gerard Brandt Historie der Reformatie (1668); 3. Aggaeus van Albada, Uiteenzetting over de vraag of in deze bijeenkomst vrede zal kunnen worden gesloten tussen de zeer verheven katholieke koning en de Nederlandse Staten (1579).


Boudewijn van Rees, Cornelius Rogge, Pleidooien voor verdraagzaamheid. Boudewijn van Rees en Cornelius Rogge over de vrijheid van godsdienst (1789).
Ingeleid en van aantekeningen voorzien door S. Vuyk; eindredactie J. Gruppelaar

Amsterdam University Press: Amsterdam 2010.
192 pagina’s, ISBN 9789089642578
€ 27,50

Open Acces library: download book

Dit deel in de 'Coornhert'-reeks bevat twee nog niet eerder verschenen achttiendeeeuwse teksten. Ze behandelen burgerlijke en godsdienstige vrijheid en verdraagzaamheid. De auteurs, Boudewijn van Rees en Cornelius Rogge, waren beiden remonstranten. Ze voerden gezamenlijk actie voor de scheiding van kerk en staat in het kader van de Bataafse Republiek en later sloegen ze de handen ineen bij een poging tot een verenigde protestantse kerk van Nederland te komen. Deze geschriften vormen de grondslag voor dat streven. In de inleiding behandelt Simon Vuyk het debat over tolerantie in de achttiende eeuw en de kerkelijke context van die tijd.


D.V. Coornhert, Coornhert in het klein. Korte teksten over deugd, onwetendheid en volmaakbaarheid.
Vertaald, ingeleid en van aantekeningen voorzien door R.S. Buys.

Inhoud [2]

Amsterdam University Press: Amsterdam 2010.
205 pagina’s, ISBN 9789089642073
€ 27,50

Open Acces library: download book

Veertien van Coornherts korte teksten in modern NederlandsEen belangrijk deel van het oeuvre van de Nederlandse voorvechter van tolerantie Dirck Volkertszoon Coornhert (1522-1590) handelt over ethiek. Als overkoepelende gedachte daarbij geldt dat wij via inzicht, rede en oefening kunnen komen tot een deugdzaam leven, gemoedsrust en eenwording met God. Deze moraalleer is vooral bekend uit omvangrijke werken als de 'Zedekunst' (1586). Maar Coornhert schreef ook vele kortere teksten over thema¿s die hij van belang achtte voor de deugd, zoals volmaakbaarheid, rede en kennis, onwetendheid en het kwaad.Voor deze bloemlezing zijn veertien van Coornherts korte teksten in modern Nederlands omgezet. Samen geven zij een gevarieerd beeld van de morele denkbeelden van een van de meest invloedrijke Nederlandse auteurs uit de zestiende eeuw.

[2] = hertaling van Coornhert: De oorzaak van de zonde, volgens Plato; Een korte beschrijving van pijn en verdriet; Onderzoek naar de vraag of de ziel dan wel de wil zondigt; Onwetend blijven is de enige zonde van de mens en de oorzaak van elke dwaling; Of je de waarheid kunt kennen; Is de deugd zelfstandig of ontstaat zij in ons; Dialoog waarin bewezen wordt dat iedereen die slecht blijft niet goed wil worden; Maakt waarheid vrij? Oftewel: kan ware kennis je werkelijk van het kwaad verlossen en kun je haar hebben zonder haar ook te gebruiken?; Onderzoek naar de goede gemoedsrust; Een korte mededeling over hoe wij onze gedachten kunnen waarnemen; Dat het afsterven van het kwaad een makkelijke zaak is; Onderzoek om te weten te komen of je dood bent of leeft; Medicijn voor de ziel; Als je slecht bent, ben je dat dan omdat je dat wilt of tegen je wil in?


Gerard Zerbolt van Zutphen, Geestelijke opklimmingen. Een gids voor de geestelijke weg uit de vroege Moderne Devotie.
Vertaald, ingeleid en van aantekeningen voorzien door R.Th.M. van Dijk O.Carm..

Amsterdam University Press: Amsterdam 2011.
344 pagina’s, ISBN 9789089644039
€ 34,50

Open Acces library: download book

Gerard Zerbolt van Zutphen (1367-1398) behoort tot de vroege 'Moderne Devotie'. Zo noemde zich de beweging van 'vernieuwde innigheid' die rond 1375 in Deventer onder inspiratie van Geert Grote en Florens Radewijns ontstond. Zij ontwikkelden een hervormingsprogramma, waarin de geestelijke omvorming van de mens centraal stond. Als broeder van het gemene leven speelde Gerard Zerbolt hierin een prominente rol. Hij gaf leiding aan een intensieve boekproductie, ijverde voor kerkelijke erkenning van de broederschap en maakte zich haar charisma eigen. Zo schreef hij twee toonaangevende handboeken voor de geestelijke weg. Meer dan Grote en Radewijns legde Gerard Zerbolt de grondslag voor een eigen spiritualiteit van de Moderne Devotie.

'De spiritualibus ascensionibus' was nog niet in modern Nederlands vertaald. Reeds de Middelnederlandse vertaling droeg de titel Geestelijke opklimmingen. Dit boek beschrijft de weg van de mens, die uit de ongelijkenis met zijn Schepper wil terugkeren tot de oorspronkelijke gelijkenis. Tegenover de ondeugden die mensen kunnen bezielen, plaatst Gerard Zerbolt als tegenkrachten de deugden. Zijn geschrift bevat alle elementen om ook ons als mensen van deze tijd te helpen tot een nieuw mensbeeld en een nieuwe visie op de samenleving te komen.


Jan Konijnenburg, Een visioen van vrijheid: Mémoire sur la liberté des cultes (1827); Proeve eener Verhandeling over den slaavenhandel (1790).
Vertaling uit het Frans, inleiding en van aantekeningen voorzien door  S. Vuyk,

Uitgeverij Verloren: Hilversum 2013.
154 pagina's ISBN 9789087043766
€ 20,--

Bestel dit boek hier.

Jan Konijnenburg (1758-1831) was predikant, hoogleraar aan het Remonstrants Seminarium te Amsterdam, wetenschapper, patriot en politicus. Vanaf 1795 was hij actief binnen de Amsterdamse kring van unitariërs. Dit boek presenteert twee teksten van deze veelzijdige vrijdenker. Proeve eener Verhandeling over den Slaavenhandel, uit 1790, is een in Nederland vroeg protest tegen slavenhandel en slavernij. Pas in 1863 kwam hier een einde aan de slavernij. Konijnenburg pleit in zijn verhandeling voor zelfbestuur in Suriname. In Mémoire sur la liberté des cultes, in 1827 geschreven voor een Parijs' Genootschap, fundeert Konijnenburg de vrijheid van godsdienst en geweten op het evangelie en het natuurrecht. De Mémoire is de laatste apologie van een verlicht geloof. Simon Vuyk, die publiceert over godsdienst, kerk en politiek in de (Nederlandse) Verlichting, heeft de teksten van een inleiding voorzien en de vertaling uit het Frans verzorgd.


Allard Pierson, Tussen religieus gevoel en kritisch denken. Vijf Franse preken.
Vertaald, ingeleid en van aantekeningen voorzien door J. Trapman.

Uitgeverij Verloren: Hilversum 2014.
160 pagina’s, ISBN 9789087044596
geïllustreerd (kleur)
€ 20,--

Bestel dit boek hier.

Allard Pierson (1831-1896) was de belangrijkste vertegenwoordiger van het negentiende-eeuwse protestantse modernisme in Nederland. Deze vrijzinnige stroming wilde het christendom zuiveren van bovennatuurlijke elementen, zoals het geloof in wonderen, maar zijn religieuze kern behouden. Een aantal moderne predikanten bewoog zich echter in humanistische richting, verliet vrijwillig het ambt en koos voor een andere werkkring. Pierson trad in 1865 af als Waals predikant te Rotterdam; zijn collega Conrad Busken Huet was hem in 1862 in Haarlem voorgegaan. Na werkzaamheden elders werd Pierson in 1877 hoogleraar esthetica, kunstgeschiedenis en moderne talen aan de Universiteit van Amsterdam. Het Allard Pierson Museum draagt zijn naam. De hier uitgegeven preken, gehouden in een periode van toenemende twijfel, getuigen van Piersons talent als kanselredenaar, zijn vroomheid – die hij dankte aan zijn Réveil-achtergrond – en zijn kritische geest. De Franse tekst, gebaseerd op nagelaten handschriften, wordt gevolgd door een Nederlandse vertaling.


Dirck Volckertsz Coornhert, Ethics: The Art of Living Well.
Translated, edited and introduced by G. Voogt,

Uitgeverij Verloren: Hilversum 2015.
380 pagina’s, ISBN 9789087045166
geïllustreerd
€ 49,--

Bestel dit boek hier.

Also available as E-book 9789087045586 € 30,--

Bestel dit E-book hier.

Ethics, published (anonymously) by Coornhert in 1586, is a remarkable publication for a number of reasons: it is the first work on ethics written in a European vernacular; it is a mature work, appearing four years before Coornhert's death, and summarizes a lifetime of writing and thinking about the good life; it is considered to be fundamentally pagan because of the absence in Zedekunst of biblical references or any direct mention of Christ. Asked why he did not write about such things as the future establishment of God's kingdom on earth, Coornhert answered: 'Because I have a greater desire to learn how to live well, than to learn how to know much.' This is the first English translation of this important work. It will enhance our insight into the ethical outlook of this prominent freethinker and controversialist of the early Dutch Republic.


D.V. Coornhert, Zedekunst, dat is wellevenskunste.
Vertaald, ingeleid en van aantekeningen voorzien door J. Gruppelaar.

Uitgeverij Verloren: Hilversum 2015.
500 pagina's, ISBN9789087045340
geïllustreerd
€ 49,--

Bestel het boek hier.

D.V. Coornhert (1522-1590) voltooit in 1585, tijdens zijn ballingschap in Emden, de Zedekunst, dat is wellevenskunste. Het lieve vaderland is in oorlog, maar verre van eensgezind, vooral de godsdienstkwestie is een splijtzwam. Coornhert wil met een 'redelijke' ethiek uitkomst bieden, scherpe polemiek vermijden en zijn oneigentijdse ideaal van verdraagzaamheid en godsdienstvrijheid verdedigen door een praxis te beschrijven: de wellevenskunst, iets dat allen kunnen leren. Uitgaande van vrije wil en rede is passiebeheer, ja is het volstrekt naleven van Gods geboden mogelijk (perfectisme). De klassieke deugden - Wijsheid, Rechtvaardigheid, Sterkte en Matigheid - drukken, zoals Coornhert laat zien, elk op eigen wijze het welleven ten volle uit. Maar beslissend is telkens de alledaagse praktijk van naastenliefde of goed burgerschap. De Zedekunst, de eerste ethiek in een landstaal, biedt een fraaie inkijk in de Nederlanden van de zestiende eeuw: de morele gevoeligheden, de geloofsopvattingen en de religiepolitiek.

 

Studies
 


R.S. Buys, De kunst van het weldenken. Lekenfilosofie en volkstalig rationalisme in de Nederlanden (1550–1600).

Amsterdam University Press: Amsterdam 2009.
319 pagina’s, ISBN 9789089641434
€ 42,50

De filosofie van Dirck Volckertsz Coornhert (1522-1590) ingebed in een bredere onderstroom van volkstalig rationalisme. Gedurende de tweede helft van de zestiende eeuw groeit het aandeel en het belang van geschriften in de Nederlandse volkstaal. De schrijvers van deze teksten verkondigen een levensvisie die sterk uitgaat van wat Coornhert 'het voncxken des Godlijcken Lichts' noemt: de rede, waaraan elk mens deel heeft en die elk mens in staat stelt ware kennis en een oprecht leven te krijgen.

Deze auteurs leverden een belangrijke bijdrage aan het intellectuele en culturele klimaat waarin later, in de zeventiende eeuw, het radicale rationalisme kon ontstaan. Hun werk weerspiegelt een dynamisch mengsel van klassieke filosofie, volkstalig humanisme, verlicht christendom, intellectueel spiritualisme en pragmatische volksvroomheid. De uitgangspunten zijn de goedheid van de mens en de mogelijkheid van morele groei door redelijke kennis met als doel het bereiken van volmaakt geluk.


J. Gruppelaar, G. Verwey (red.), D.V. Coornhert (1522–1590): polemist en vredezoeker. Bijdragen tot plaatsbepaling en herwaardering.

Amsterdam University Press: Amsterdam 2010.
200 pagina's ISBN 9789089642066
€ 35,--

Open Acces library: download book

Dirck Volkertszoon Coornhert (1522-1590) was een veelzijdig humanist en prominent aanwezig in de politiek van zijn tijd, maar hij is in de vergetelheid geraakt. Pas in de twintigste eeuw is Coornhert herontdekt en is een gedeelte van zijn omvangrijke schriftelijke nalatenschap ontsloten. Deze bundel bouwt voort op die herontdekking. Een aantal onderzoekers op het gebied van de geschiedenis van cultuur, godsdienst, filosofie en letterkunde levert bouwstenen voor een nieuwe historische plaatsbepaling en herwaardering van een van de meest spraakmakende persoonlijkheden in de Nederlanden van de zestiende eeuw. Met bijdragen van Ruben Buys, Jaap Gruppelaar, Johan Koppenol, Henk Nellen, Mirjam van Veen, Gerlof Verwey en Gerrit Voogt.


G. Verwey en J.W. van Hulst, De dichter en het Boek. Albert Verwey (1865– 1937) en het religieuze non-conformisme.

Uitgeverij Verloren: Hilversum 2013 (2e, herziene uitgave)
100 pagina’s, ISBN 9789087044114
geïllustreerd
€15,--

Bestel dit boek hier.

Kan de dichter-literator Albert Verwey (1865-1937) als erfgenaam van een traditie van religieus non-conformisme getypeerd worden en tegelijk te boek staan als spinozist? Hoe ongerijmd dit ook lijkt, dat is de verrassende conclusie van twee hier gepresenteerde studies. Gerlof Verwey schrijft over de religieus-historische achtergronden van het spinozisme van zijn grootvader en Johan W. van Hulst stelt Verwey als dichter centraal. Van Hulst laat zien dat het piëtistisch georiënteerde biblicisme van Verweys jeugd tot zijn dood een levensbeschouwelijke spilfunctie behield, ook na zijn kennismaking met het werk van Spinoza. Beide auteurs verenigen zich in de these dat het voor Verwey uiteindelijk niet ging om Bijbel of Spinoza, maar om Bijbel en Spinoza. Een filosofisch moeilijk te overbruggen tegenstelling heeft zich in de levensbeschouwelijke oriëntatie van de dichter verzoend en vond uitdrukking in zijn fascinatie voor het Boek - van joden en christenen.


J. Gruppelaar, J. Pieters (red.), 'Un certain Holandois'. Coornhert en de vragen van zijn tijd.

Uitgeverij Verloren: Hilversum 2014
172 pagina’s, ISBN 9789087044510
€ 20,--

Bestel dit boek hier.

D.V. Coornhert (1522-1590) was een strijdbare auteur met een breed werkterrein: letterkunde, theologie, filosofie. Ook de politieke en maatschappelijke actualiteit had zijn volle aandacht. Zijn opvattingen waren controversieel en soms klonk ook vanuit het buitenland kritiek. De titel van deze bundel verwijst naar een pamflet waarin Calvijn zich tegen Coornhert richt en hem aanduidt als 'un certain holandois'. Coornhert raakte aan de vele 'tere plekken' van zijn tijd. Hij stond echter niet alleen in zijn strijd voor verdraagzaamheid. In deze bundel wordt duidelijk dat Coornhert deel uitmaakte van tradities met soms diepe wortels in de Nederlanden en in andere landen van Europa (het stoïcisme, de paideia Christi-gedachte van de Griekse kerkvaders, middeleeuwse mystiek en spiritualisme). Ook latere auteurs (Spinoza, Foucault) blijken als zoeklicht te kunnen dienen voor een beter begrip van Coornhert en de vragen van zijn tijd.

Met bijdragen van R.S. Buys, J. Gruppelaar, P. Juffermans, J. Pieters, J. Rogiest, J. Vandommele & S. Bussels en G. Verwey.


W. van Haaften, G. Verwey (red.), Johan W. van Hulst – pedagoog, politicus, verzetsman. In de voetstappen van Coornhert.

Uitgeverij Verloren: Hilversum 2015
160 pagina’s, ISBN 9789087045142
geïllustreerd
€ 25,--

Bestel dit boek hier.

Johan W. van Hulst (1911) is een veelzijdige en kleurrijke persoon. In zijn lange leven heeft hij maar liefst vier loopbanen gehad: die van pedagoog (van onderwijzer tot hoogleraar pedagogiek), van politicus (onder andere als fractievoorzitter van CHU en CDA), van verzetsman tijdens de Tweede Wereldoorlog, en ook nog eens die van gepassioneerd schaker op hoog niveau. Als directeur van de Hervormde Kweekschool in Amsterdam redde hij honderden Joodse kinderen uit de crèche van de Hollandsche Schouwburg. Hiervoor kreeg hij in 1970 de Yad Vashemonderscheiding. Om aan zijn gehele persoonlijkheid recht te kunnen doen, is deze biografie geschreven door verschillende auteurs - André Rosendaal, Marcel ten Hooven, Bas von Benda-Beckmann, Jan Nagel, Gerlof Verwey - die elk één aspect van het leven van Van Hulst onder de loep nemen. Een leven dat in zijn veelzijdigheid en christelijk geïnspireerd ethos herinnert aan dat van de zestiende-eeuwse humanist D.V. Coornhert.

Met bijdragen van B. von Benda-Beckmann, W. van Haaften, M. ten Hooven, J. Nagel, A. Rosendaal en G. Verwey.


R.S. Buys, Sparks of Reason: Vernacular Rationalism in the Low Countries, 1550–1670.

Uitgeverij Verloren: Hilversum 2015.
304 pagina’s, ISBN 9789087045159
geïllustreerd
€ 35,--


Bestel dit boek hier.

Also available as E-book: ISBN 9789087045326

Bestel dit E-book hier.

Throughout the late Middle Ages and the early modern period, the Low Countries were home to a vibrant tradition of lay philosophy in Dutch. Sparks of Reason takes a detailed look at this philosophical tradition, with a special focus on the sixteenth century. During this turbulent century, several authors, such as Dirck Volkertsz Coornhert (1522-1590) and Hendrik Laurensz Spiegel (1549-1612), developed a philosophy which was founded on rationality and self-motivation. This ''Vernacular Rationalism'' was a dynamic melting pot of classical philosophy, Humanism, Spiritualism and popular piety. As this book shows, Vernacular Rationalism was rooted in an age-old Netherlandish tradition and was to become one of the breeding grounds for the Early Enlightenment in the seventeenth-century Dutch Republic. Its point of departure was the inherent goodness of humankind and the possibility of moral growth through rational knowledge. Its goal was perfect happiness.


R.Th.M. van Dijk O.Carm., met medewerking van Rijcklof Hofman, Salome Sticken (1369–1449) en de oorsprong van de Moderne Devotie.

Uitgeverij Verloren: Hilversum 2015.
486 pagina’s, ISBN 9789087045135
geïllustreerd
€ 45,--

Bestel dit boek hier.

De Moderne Devotie (ca. 1375-1575) is de krachtigste geestelijke hervormingsbeweging van de late middeleeu­wen in Europa. Het charisma van innerlijke vernieuwing ontkiemde bij de kartuizers en inspireerde tot (semi-)religieuze leefgemeenschappen. De devoten benadrukten ieders persoonlijke verantwoordelijkheid en lieten een rijk literair erfgoed na. In dit boek belicht dr. Rudolf van Dijk O.Carm. (1935-2015) leven, werk en betekenis van Salome Sticken (1369-1449), de meest prominente onder de vroege generaties religieuze vrouwen behorend tot de Moderne Devotie. Van Dijk laat zien dat de middeleeuwse vrouwenmystiek en de vrouwelijke devoten een zeer belangrijke rol hebben gespeeld bij het ontstaan en de verdere ontwikkeling van deze beweging.

Dr. Rudolf van Dijk is op 22 januari 2015 overleden. Dit boek is postuum verschenen, onder eindredactie van Rijcklof Hofman.


C. Houtman, Weerloos voor de rechtbank van de rede. De Bijbel en het vrije denken in Nederland 1855-1955.

Uitgeverij Verloren: Hilversum 2015.
320 pagina’s, ISBN9789087045418
geïllustreerd
€ 35,--

Bestel dit boek hier.

Bittere haat tegen de Bijbel dreef in 1859 een jong edelman ertoe een omvangrijk geschrift te publiceren met als doel het heilige boek van de christenen van alle luister te ontdoen. Vanwege de schokkende inhoud werd het al spoedig genegeerd en vergeten. In deze studie wordt het opnieuw voor het voetlicht gebracht. Ook wordt de verscholen schrijver, Ferdinand Alexander de Mey van Alkemade (1828-1864), geïdentificeerd. Zijn Bijbelkritiek wordt vergeleken met die van Multatuli en in het perspectief geplaatst van een eeuw vrijdenken en de Bijbel in Nederland. Met voorbeelden wordt gedemonstreerd hoe de vrijdenkers de Bijbel met geheel andere ogen lazen dan de christelijke, stichtelijke uitleggers. Steeds was het gezag van de Bijbel in het geding. De vrijdenkers legden zijn kwetsbaarheid bloot, maar waren meer nog dan anti-Bijbel, antiklerikaal en gekant tegen het op de Bijbel gebaseerde program van de geestelijkheid.


Marjet Brolsma, 'Het humanitair moment'. Nederlandse intellectuelen, de Eerste Wereldoorlog en het verlangen naar regeneratie van de Europese cultuur (1914-1930).

Uitgeverij Verloren: Hilversum 2016.
320 pagina’s, ISBN 9789087046279
€ 39,--

Bestel dit boek hier.

Intellectuelen signaleerden na de Eerste Wereldoorlog een diepgaande beschavingscrisis en droomden van een culturele regeneratie. In Nederland speelde de non-conformistische, cultuurkritische 'humanitaire beweging' een voortrekkersrol bij deze Europese culturele heroriëntatie. De aanhangers van deze beweging - religieus-socialisten en religieus-anarchisten, Dostojevski-vereerders, levensfilosofiebeoefenaars, neohegelianen en talrijke andere anti-rationalistische wereldverbeteraars en religieuze zoekers - gingen te rade bij schrijvers en filosofen als Oswald Spengler, Julien Benda, Romain Rolland en Thomas Mann. In de jaren dertig bekoelde de hooggestemde vernieuwingsdrang sterk vanwege de opmars van het fascisme en nazisme. Deze confronteerde de Nederlandse 'humanitair-idealisten' met de weerloosheid van hun geestelijk-religieuze, humanistische idealen en met de schaduwzijde van het eigen utopische verlangen naar een regeneratie van de Europese cultuur. Deze studie schenkt zowel aandacht aan de wisselwerking tussen cultuurkritiek en politiek, als aan de grensoverschrijdende contacten van de humanitair-idealisten en hun blauwdrukken voor een 'nieuwe cultuur'.


Logo Coornhert Stichting footer